IV-VI VII-X     

Systematyka
Rząd: wróblowe (Passeriformes)
Rodzina: trzciniaki (Acrocephalidae)
Gatunek: wodniczka (Acrocephalus paludicola)

Charakterystyka
Smukły, niewiele mniejszy od wróbla ptak, wielkością porównywalny do innego przedstawiciela rodziny trzciniaków: rokitniczki.
Brak dymorfizmu płciowego - samiec i samica są tak samo ubarwione.
Wierzch ciała z wyraźnymi brunatnymi i słomkowożółtymi pręgami. Głowa w kolorystyce podobnej jak wierzch ciała. Przez środek biegnie słomkowożółty pasek, który rozdziela dwa brunatne paski rozszerzające się od dzioba aż na kark. Szerokie jasne brwi. Spód ciała jasny z delikatnym kreskowaniem po bokach. Kuper rdzawy.
Młode są zwykle ubarwione bardziej żółto niż dorosłe
Wodniczka z wyglądu może być łatwo mylona z rokitniczką, zatem przy obserwacji i oznaczaniu badzo pomocnym mogą okazać się śpiew oraz miejsce obserwacji.

Wielkość
długość ciała 13 cm
rozpiętość skrzydeł 19cm
waga 12 g

Pokarm
Pokarmem wodniczki są wyłącznie drobne bezkręgowce: pająki lub owady, które zbiera z roślinności, gruntu lub powierzchni wody.

Zagrożenia
Największym zagrożeniem gatunku są osuszania turzycowisk i zmiany siedliskowe związane z zaprzestaniem gospodarki łąkowej, wypalaniem, zbyt intensywną gospodarką oraz rozbudową gospodarki i sieci komunikacyjnych w pobliżu unikatowych stanowisk wodniczki.
Na jednej z powierzchni badanych w Dolinie Szkwy gm.Łyse   w dwa lata po pracach melioracyjnych nie stwierdzono gatunku pomimo wcześniejszego zasiedlenia  przez 10 par.

Śpiew/Głos ♫ 
(Nagranie audio:
Tomasz Ogrodowczyk)
Śpiew wodniczki składa się z charakterystycznego terkotania „trrrr” przeplatanego serią tonów melodyjnych tonów takich jak np. „fi”. Śpiew samców rozpoczyna się niemal jednocześnie od zachodu słońca do zapadnięcia zmroku. Spiewają dobrze widoczne, siedząc na wystającej ponad łąkę roślinie. W ciągu dnia śpiew godowy wykonują w locie opadającym w zarośla z kilkumetrowej wysokości.

Rozród i gniazdowanie
U wodniczki występuje poligamia. Samce mogą posiadać od 1 do 5 partnerek, podobniesamice mogą kopulować z kilkoma partnerami. Wodniczka jest ptakiem skrytym, ale podczas godów samiec siada w dobrze eksponowanym miejscu np. na krzaku i wyśpiewuje swoje pieśni. Kilka razy dziennie wznosi się w powietrze na wysokość około 5 metrów, po czym opada z otwartymi skrzydłami i zadartym w górę dziobem oraz ogonem. Okres lęgowy trwa od maja do lipca. W tym czasie wodniczka wyprowadza dwa lęgi. Budową gniazda oraz młodymi zajmuje się tylko samica stąd zdarza się, że samce opuszczają tereny lęgowe tuż po zakończeniu godów. Gniazdo podobnie jak u rokitniczki umiejscowione jest nisko (do kilkudziesięciu centymetrów) nad powierzchnią wody lub gruntu i dobrze ukryte wśród roślinności. Zbudowane jest z liści traw i turzyc, wyścielone piórami i trawą.
W jednym lęgu samica składa 3-6 oliwkowych ciemno nakrapianych jaj o wymiarach 16x12mm. Wysiadywanie trwa od 14 do 16 dni. Młode opuszczają gniazdo po upływie ok. 3 tygodni i przez kolejne trzy wciąż są karmione przez samicę.

Biotop
Środowiskiem wodniczki są turzycowiska podmokłych łąk oraz torfowiska turzycowe niskie. Optymalne tereny to te, gdzie utrzymuje się poziom wody  1-10 cm. Nie stwierdzano siedlisk przy poziomie wody większym niż 20 cm co świadczy o wąskim zakresie tolerancji wodniczki i unikalnym charakterze tego środowiska.
W wyniku degradacji i utraty siedlisk występuje głównie na terenach Polski, Białorusi oraz Ukrainy. Migruje na zimowiska do Afryki.


Wodniczka jest najrzadszym gatunkiem z rzędu wróblowych. Wpisana jest do czerwonej księgi gatunków zagrożonych. W naszym kraju podlega ochronie ścisłej. Kilka krajów podpisało w 2003 roku porozumienie o ochronie tego gatunku. Jej całkowita liczebność wynosi 12000 – 21000 par, z czego ok. 20% przybywa na lęgi do Polski. Na terenie naszego kraju prowadzone były w ostatnich latach dwa projekty mające na celu stabilizację populacji wodniczki na obszarze jej występowania w Polsce oraz w Niemczech. Pierwszy: „Projekt Wodniczka” realizowany był w latach 2005-2011. Jako kontynuację wprowadzono projekt „Wodniczka i biomasa”, który realizowany był w latach 2011-2014. Oba projekty miały na celu polepszenie warunków środowiskowych oraz zwiększenie powierzchni siedlisk wodniczki na Pomorzu Zachodnim i nad Biebrzą.
W latach 2009-2014 na podstawie obserwacji gatunku stwierdzono wzrost populacji Wodniczki na terenach wschodniej Polski o 25%.

         Wszystkie programy ochrony tego gatunku prowadzone są przez Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków (OTOP).

Opracowała:   Paweł Turowski