III   VIII   

Systematyka
Rząd: szponiaste (Falconiformes)
Rodzina: rybołowy (Pandionidae)
Gatunek: rybołów (Pandion haliaetus)

Charakterystyka
Niewiele większy od myszołowa długoskrzydły ptak drapieżny. Samiec i samica ubarwione są jednakowo. Spód ciała biały, gardło brudnobiałe, biała głowa z wyraźnym, ciemnym paskiem przechodzącym przez oko oraz delikatnym czubem. Barwa oka żółta. Ogon krótki, pręgowany, u dorosłych ptaków od spodu wyróżniający się ciemniejszy pas na końcu ogona. W locie łatwo go rozpoznać po skrzydłach zgiętych z długą, wąską „dłonią” i tylko czterema „palcami”. Skrzydła z wierzchu ubarwione jednolicie szarobrązowo. Spód skrzydeł prążkowany z wyraźnie widocznym czarnym pasem przebiegającym od tułowia do „nadgarstków”, w których okolicach ma wyraźną ciemną plamę. Nogi szaroniebieskie, nieopierzone z mocno wygiętymi szponami. Dziób szaroniebieski, wyraźnie zagięty. Młode ptaki ubarwione podobnie jak dorosłe, z wierzchu szarobrązowe z wyraźnymi białymi brzegami piór. Spód skrzydeł prążkowany – brak wyraźnego czarnego pasa. Oko pomarańczowe.
Wyróżnia się kilka podgatunków rybołowa jednak wszystkie są do siebie bardzo podobne.

Wielkość
długość ciała 52-60 cm
rozpiętość skrzydeł 152-167 cm
waga 1-2 kg

Pokarm
Rybołowy żywią się wyłącznie rybami, na które polują zawisając nad zbiornikiem wodnym. Po wypatrzeniu zdobyczy pikują z wyciągniętymi nogami i szeroko rozstawionymi szponami w celu złapania ofiary. Często zanurzają się całkowicie, aby schwytać wcześniej upatrzoną zdobycz. Masa ryb zwykle nie przekracza 500g. W przypadku, gdy jest ona zbyt ciężka, rybołów ją wypuszcza. Schwytany łup często zanosi na drzewo o grubych konarach i tam konsumuje.

Śpiew/Głos ♫ 
(Nagranie audio: Paweł Turowski)

Samiec i samica odzywają się głównie podczas toków oraz w pobliżu gniazda piskliwym „pjip-pjip-pjip”.

Rozród i gniazdowanie
Rybołowy, zdolność do rozrodu uzyskują dopiero po czterech latach. Samce, jako pierwsze wracają na tereny lęgowe w kwietniu. Lot tokowy samiec rozpoczyna wzbijając się na znaczną wysokość, a następnie swobodnie opadając zatrzymuje się i po pewnym czasie znów opada. Podczas toków samiec wydaje piskliwe krzyki. Gniazdo, umieszczone na szczycie wysokiego drzewa, zbudowane jest zwykle z patyków przynoszonych przez samca, a układanych przez samicę. Zdarza się, że rybołowy budują gniazda na sztucznych platformach lub słupach wysokiego napięcia. W drugiej połowie kwietnia samica składa od dwóch do czterech białych lub bladoniebieskich, brązowo nakrapianych jaj o wymiarach 45mm x 60mm. Wysiadywanie trwa około 5 tygodni i jest udziałem zarówno samicy jak i samca. Młode, pokryte białym puchem wykluwają się w odstępie kilku dni. Zdolność do lotu uzyskują po 8 tygodniach, ale jeszcze przez kolejne dwa miesiące karmione są przez rodziców.
*****

Biotop
Rybołów jest jedynym przedstawicielem rodziny rybołowów, którego spotkać można na całym świecie. Występuje w pobliżu akwenów wodnych – jezior lub stawów hodowlanych, a także w pobliżu wolno płynących rzek


Liczebność rybołowa w Polsce szacuje się na kilkadziesiąt par. Liczniej występuje na północy Europy. Około 50% całej populacji rybołowów zamieszkuje Amerykę Północną. W Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych umieszczony jest w grupie najniższego ryzyka.

Opracował   Paweł Turowski